Küçük Kara Balık’ın Büyük Mücadele Masalı

Behrengi ile tanışmam Kitaplık Kolu Başkanı olduğum dördüncü sınıf sıralarına tekabül eder. Onu anlamam ise; Çocuk Edebiyatı dersi aldığım fakülte amfisine giden ağaçlı yolu kapsar.

Her ne kadar yazarların edebiyata dair kategorileri şekillendirdiği ön görülse de, sessizce kabul edilen asıl kaide okurun kitabın hangi kategoriye yerleşeceğine karar verdiğidir. Tıpkı Küçük Prens, Alice Harikalar Diyarında ve Güliver’in Gezileri’nde olduğu gibi.

Behrengi, İran şahlığında doğup Aras nehrinde boğulmuş, Azeri asıllı bir İran vatandaşıdır. Öğretmendir, çocuk hikâyeleri ve halk masalları yazarıdır. Şahlık göletinden kaçıp denizini arayan bir küçük kara balıktır.

“Bilmek istiyorum, bu derenin sonu nerededir?
Ben bilmek istiyorum, hayat gerçekten bir avuç yerde durmadan dönüp durmak, sonra da yaşlanıp ölüp gitmek mi yoksa bu dünyada başka türlü yaşamak da mümkün mü?”
Küçük Kara Balık, Samed Behrengi

Uzun yıllar İran’ın Azeri kesimindeki yoksul çocuklara eğitim vermek için köyleri dolaşmıştır. Şahlık sınırları içinde Farsça dışında bir dilde eğitim vermek ve eser yayınlatmak için mücadele vermiştir. Eser yayınlatma konusunda başarılı olamamıştır ancak bu durum onun çocuklar için yazdığı hikâyeleri çoğaltmasına, tercümeler yapmasına, eğitim sistemi üzerine makaleler kaleme almasına ve derlemeler için kilometreler kat etmesine engel olamamıştır. Aksine, karşılaştığı sığlıklar onu daha derine açılmak noktasında perçinlemiştir.

“Eğer cahil olmasaydınız bu dünyada pek çok farklı türde yaratık olduğunu ve hepsinin de kendi türlerini pek güzel bulduğunu bilirdiniz. Baksanıza, sizin adınız bile kendinizin değil!”
Küçük Kara Balık, Samed Behrengi

Küçük Kara Balık, Samed Behrengi’nin yirmi dokuz yıllı anca dolduran ömrünün otobiyografik masalıdır. Bu masal işleyişi ve bitişi noktasında Samed Behrengi’nin Tebriz’de başlayıp Aras Nehri’nde muallâk bir şekilde son bulan yaşamı ile paralellik göstermektedir. Masal, bir nevi kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşmüştür.

Küçük Kara Balık’ın ise masal boyunca önce ailesine, sonra çevresine ve devamında karşısına çıkan zorluklara karşı sergilediği dik duruş Behrengi’nin rejime karşı verdiği mücadelenin yansımasıdır. Birçok zorlukla ve kopma noktası ile burun buruna geldiği anlarda dahi bozmadığı istikrar yaşama dair nihai amacını açık eder. Bu amaç; Küçük Kara Balık’ın denize ulaşmasından az sonra, balıkçıl ile karşılaşmasından az evvel sahip olduğu sağduyu ile masala da işlenmiştir:

“Şimdi ölüm çok kolay uğrayabilir bana! Ama ben yaşayabildiğim sürece ölümü karşılamaya gitmemeliyim. Elbette, bir gün ölüm ile karşılaşırsam –ki karşılaşacaağım- önemli değil, önemli olan şu ki; benim yaşamım veya ölümüm başkalarının yaşamını nasıl etkileyecek.”
Küçük Kara Balık, Samed Behrengi

Samed Behrengi 1968 yılında yani yirmi dokuz yaşındayken Aras Nehri’nde boğularak dünya keşfini tamamlamıştır. Birbirinden farklı rivayetler Şah’ın Behrengi’yi boğdurduğunu da söyler, Rusya’ya kaçmaya çalışan Behrengi’nin kendiliğinden boğulduğunu da.

Küçük Kara Balık, denize ulaştıktan sonra bir balıkçıl tarafından yakalanmıştır ve balıkçılın midesini boylamıştır. Orada rastladığı, ölmek üzere olan küçük bir balığı denize ulaştırmış; denizdeki diğer balıkları, balıkçılın çırpınarak denizin dibini boylamasını görmelerini sağlamıştır. Ama kendi akıbetini muamma olarak bırakmıştır.

“İhtiyar balık masalını bitirdi ve on iki bin torununa dedi ki:
-Artık uyku zamanı geldi, haydi gidin de uyuyun.
Çocuklar ve torunlar sordular:
-Büyükanne o minik balığa ne oldu, anlatmadın.
İhtiyar balık:
-Onu da bırakalım yarın geceye, şimdi uyku zamanıdır. İyi geceler.
dedi.
On bir bin dokuz yüz doksan dokuz balık, iyi geceler, diyerek gidip uyudular. Büyükanne de uyudu. Ama bir tane küçük Kırmızı Balık ne yaptıysa da gözlerini uyku tutmadı. Sabaha kadar denizi düşündü durdu.
Kış, 1967”
Küçük Kara Balık, Samed Behrengi

Yeni Şeyler

ăn dặm kiểu NhậtResponsive WordPress Themenhà cấp 4 nông thônthời trang trẻ emgiày cao gótshop giày nữdownload wordpress pluginsmẫu biệt thự đẹpepichouseáo sơ mi nữhouse beautiful